Het Vlaamse medialandschap mist kritische onderzoeksjournalistiek

(zoals verschenen op opiniestukken.nl)

Ik heb gisteren naar het VTM programma ‘Demoustier’ gekeken. Op zich een artikel waard, want ik kijk steeds minder televisie. Maar hoe komt dat?

Een nieuw programma over ‘rare mensen in Vlaanderen’. Jambers, maar dan anders. Entertainment, terwijl er in Aartselaar vrouwen slachtoffer worden van antisemitisch geweld. Jambers, dat was die slecht geschoren meneer met leren jasje die bizarre mensen opzocht waarvan je op het einde van de uitzending zei: “Goh…” en “Zeg, amai!” Ik heb in die tijd – het was een soort voorloper van de Reality-tv – met een zeker schuldgevoel stiekem gesmuld van het kitscherige voyeurisme van de VTM. Jambers, dat was hapklare videocam entertainment nog voor het Internet, maar de portretten van zijn rare vogels ben ik totaal vergeten.

Demoustier op VTM
Demoustier, gerespecteerd oorlogsreporter die veel heeft meegemaakt, gaat op zijn beurt – en met dezelfde journalistieke scheerstijl – rare verschijnselen van onze decadente maatschappij opzoeken. Een eerdere ‘Demoustier’ op VTM ging over BDSM “Kijk, tepelklemmen uit de Brico!”, gisteren ging het over Afrikaanse mannen in gekleurde pakjes die de show stelen in de Brusselse Matongé wijk.

Leuk idee. Wat leerde ik? Dat een zekere Mister Brown dure merkkleding koopt en daar best trots op is. Zo trots dat ie ermee de straat opgaat – maar dat wist ik al, want ik heb ook al eens door die wijk gewandeld. En dat Miss Brown misschien niet veel in de pap te brokken heeft over hoe Mister Brown zijn geld uitgeeft. En dat sommige kindertjes héél misschien aan ondervoeding lijden zodat Papa met mooie manchetknopen kan pronken – maar zo’n donkerbruin vermoeden had ik al.

Niet alleen kijken, ook wat leren
Een programma over bijzondere maatschappelijke fenomenen zou dankzij een sterke visie erg interessant kunnen worden. Ik wil zo graag iets leren, en niet alleen maar kijken, en ik wil zo graag in een land leven waarin mensen minder stupide, racistisch en gewelddadig tekeer gaan! Toegegeven: het programma dat ik gisteren zag pretendeert nergens aan diepgaande onderzoeksjournalistiek te gaan doen – à la Louis Theroux, wiens reportages me vaak lang bijblijven. Gisteravond zette ik weer eens de televisie uit met een geest die slaperiger was dan voordat ik hem aanzette.

“Journalistiek is in België tegenwoordig vooral een weinig pedagogische werkplek van vriendjespolitiek en broodwinning”

Vanmorgen stelde ik me vragen over het Belgisch-Vlaamse medialandschap: waarom voel ik me er zo weinig bij betrokken? VTM maakt een eigen productie. Zoiets gebeurt niet vaak meer op de zenders die vooral meedoen aan het wereldwijd knippen/plakken van spelprogramma’s en reality shows. Een nieuw programma is toch een recensie waard? Kritiek betekent dat ernaar gekeken en over nagedacht wordt. Méégedacht ook. Dus ging ik op zoek naar media die naar de media kijken. Kranten, tijdschriften, online sites met columnisten… En prompt kwam mijn polemische ik naar boven: over het hele ‘Demoustier op VTM’ programma heb ik maar één artikeltje gevonden, in Humo. Bitter weinig.

In Vlaanderen geen scherpe journalistiek
Als je bedenkt hoeveel mensen er tegenwoordig ‘Communicatie’ studeren, is het toch schrikbarend hoe weinig kritisch er over al die communicatie gecommuniceerd wordt? Willen we niet meer van elkaar leren? De Standaard, De Morgen en Humo, en dat is het zo’n beetje. In Vlaanderen geen scherpe sites als geenstijl.nl, en zelfs geen joop.nl. In België doen bloggers tegenwoordig diepgaander onderzoek en bereiken onbetaalde particulieren meer dan de ‘mainstream’ media die vaak dezelfde berichten van Belga, Reuters of AFP overnemen. Zo zagen we dat deze week weer eens met het nieuws over het antisemitisch/homofobe geweld in Aartselaar. Dit nieuws over twee vrouwen in Aartselaar anno 2013 zou toch een schreeuw moeten zijn om intelligentere berichtgeving in de ‘mainstream’ media en een meer verantwoordelijke rol van de pers?!

Journalistiek is tegenwoordig vooral een weinig pedagogische werkplek van vriendjespolitiek en broodwinning, zo lijkt het. En opinies zijn gevaarlijk en zelfs strafbaar geworden.

“Who cares?” zei iemand gisteren ter verdediging van het VTM programma in een Facebook commentaar. Tsja. Tegen onverschilligheid kan ik echt niet op. I care, ik ben trouwens van plan dat nog een tijdje te blijven doen. En ik ga een boek lezen, zoals die mensen op Taksim. Stukken mooier toch dan die eeuwige smartphones?

Zoals verschenen op opiniestukken.nl

This entry was posted in cultuur, Emancipation, Journalistiek, media. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s