‘The Paradox of Nonexistence’: interview met regisseur Abbas Shirafkan

castIk ontmoet acteur/regisseur Abbas Shirafkan in de huurwoning van de familie Kapoor in Tienen. Hij draait er een docudrama over het leven van deze Afghaanse sikh familie die al 7 jaar in België wacht op papieren om aan een nieuw leven te kunnen beginnen(*). ‘The Paradox of Nonexistence’ is een onafhankelijke produktie en vertelt in 30 minuten de verhalen van de familie, doorspekt met oorlogsbeelden uit Afghanistan en flashbacks van de lijdensweg van een jonge scholier, Paramjeet Singh Kapoor (18).

Wat sprak je zo aan in het verhaal van Param?
Kijk, in zekere zin heb ik doorstaan wat hij nu ook meemaakt. En ik heb ervan geleerd. Ik ben nu Belg, maar ik ben in ’95 samen met mijn vader uit Iran gevlucht. Hij was daar bevoegd voor de wegencontrole, en had dingen gedaan die de regering niet bevielen, enkel om de plaatselijke bevolking te steunen.  Toen het gevaarlijk werd zijn we hals over kop gevlucht en met het eerste vliegtuig zo’n beetje per toeval in België beland.

Hoe verliep dat eerste contact met België ?
Het rare is dat het Commissariaat voor de Vluchtelingen in België de mensen aanzet tot liegen. De vragen zijn zo absurd: “wat was de kleur van de taxi waarmee jullie naar de luchthaven zijn gegaan?” – je hebt geen idee, dus je zegt maar wat. Daarna komt er een tweede interview, maar dat kan 8 dagen, 3 maanden of zelfs een jaar duren, hetgeen op zich al een marteling is. En als je dan iets anders antwoordt op diezelfde vragen dan kan dat fataal zijn: je hebt namelijk gelogen! Ze formuleren het op zo’n manier dat ze je in de val lokken, en uiteindelijk hebben de beste leugenaars de meeste kans op slagen. En tijdens de hele procedure heeft België je vingerafdrukken, dus je mag het territorium niet verlaten. En dan is er altijd de angst om teruggestuurd te worden – beeld je die spanning eens in. Dat is nu waar de familie van Param al 7 jaar in zit.

“En toch hebben we geprobeerd om als normale mensen te leven. Mijn zus had een vast contract. Ik ging naar school.” — Param Kapoor in ‘The Paradox of Nonexistence’

Wat is het alternatief?
Ik denk dat iedereen die binnenkomt een kans zou moeten krijgen. Geef een verblijfskaart van een jaar, en op het eind een evaluatie: is het strafblad nog steeds blanco? Hebben ze zich aangepast, de taal geleerd? Zorg ervoor dat een correct mens mag blijven, en dat profiteurs, die het hier proberen en dan weer ergens anders, of die gaan stelen, teruggestuurd worden. Het wordt hoog tijd dat integratie leuk wordt gemaakt met een inburgeringsprogramma waarbij de cultuur wordt aangeleerd, en niet alleen een schools examen. Geef mensen hoop, en iets waar ze écht mee bezig zijn. En zorg voor een betrokken follow-up. Er zijn genoeg mensen die werk zoeken en dit graag zouden doen!

Wat zijn volgens jou de grootste sociale problemen in België ?
Met veel ‘vreemdelingen’ loopt er iets fout: zoveel kinderen hangen op straat terwijl de ouders thuis nog meer kinderen maken. Die worden aan hun lot overgelaten, en dan gebeuren er soms gruwelijke dingen. Hoe komt dat? Door onderhuidse frustratie, en woede. Ze zitten soms jaren zonder papieren, en hebben geen enkele toekomstvisie. Als antwoord krijgen ze GAS boetes, en die zorgen alleen maar voor nog meer woede thuis. Ik heb ooit een Belgische man bijgestaan op de autosnelweg, en kreeg daar 350€ boete voor. Een andere keer hielp ik een zwerver, en een agent sloeg me met een matrak. En toen ons familiebedrijf failliet ging voelde ik elke dag woede, enkel al wanneer ik naar de brievenbus liep. Meer blauw op straat, meer camera’s, is dat het enige contact dat de maatschappij te bieden heeft? Ik wil de kijkers graag wakker schudden door deze pijn een gezicht te geven, en een authentieke eigen stem. Param is een jongen boordevol talent, evenals zijn zus, en hun ouders doen ontzettend hun best om de taal te leren en werk te zoeken. Ze hebben nooit iets fouts gedaan en toch zitten ze muurvast door het systeem.

Jij bent ex-vluchteling, en ik kan niet anders dan je deze vraag stellen: waarom zijn mensen zoals jij zo zeldzaam, en worden mensen zonder papieren zo vaak aan hun lot overgelaten?
Ja, dat is typisch, en Param vertelt dat ook in de film: hij ging in het zwart werken om zijn familie te steunen, en werd uitgebuit door een man die een paar jaar voordien in dezelfde situatie had gezeten als hij. Hij was nu rijk, hij was de baas, en Param moest slavenarbeid verrichten. Dat is iets menselijks: als je moeite doet en je geraakt ergens, dan ga je anderen proberen te domineren. Je was eerst onder aan de ladder en nu sta je boven. Die positie wil je niet kwijt. Gelukkig zijn we niet allemaal zo: mijn vader bijvoorbeeld heeft tot aan zijn dood een achttal Iraanse families bijgestaan. Want hij wist hoe ellendig je je voelt als je moet gaan slapen met het idee dat je morgen geen melk zult kunnen kopen voor je kind.

Tot slot de film: hoe is het hele projekt tot stand gekomen?
Param had na een persoonlijk drama zijn verhaal gedaan bij een paar instanties, en die spoorden hem aan om het neer te pennen. Iemand heeft hem toen aangeraden er een film van te maken, en van het één kwam het ander: jongerenprojekten van de Stad Leuven en Youth in Action (van de Europese Commissie) hebben voor een kleine subsidie gezorgd. Onze crew werkt voor een tiende van de normale prijs, gewoon omdat het verhaal ons nauw aan het hart ligt en we erin geloven. Een laatste boodschap: we zijn allemaal mensen, en niemand gaat zonder reden zijn land en zijn familie achterlaten. Ik kan je verzekeren: in Iran of in Afghanistan kan je door één kogel gedood worden. Maar hier word een vluchteling elke dag een beetje vermoord.

Marlene N.

(*) Zie ook de interviews met Manmeet Kaur en Param Singh Kapoor

Facebook pagina met nieuwtjes en updates van de set

This entry was posted in Afghanistan, Afghans, Emancipation, Iran, Refugees, Sikh, Sikhs, Vluchteling and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s